Lấy sổ đỏ đứng tên người khác đi cầm cố có được không?

Theo Điều 309 Bộ Luật Dân sự 2015 thì cầm cố tài sản là việc bên cầm cố giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên nhận cầm cố để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Cũng theo Điều 105 Bộ Luật Dân sự 2015 thì tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản; bao gồm bất động sản và động sản (có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai).

Đồng thời, tại khoản 16 Điều 3 Luật Đất đai 2013 có quy định Sổ đỏ (hay Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất) là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất.

Vì vậy, Sổ đỏ không được xem là tài sản mà chỉ được xem là chứng thư pháp lý và không thể được cầm cố

Trên thực tế, một số cơ sở cầm cố phi pháp vẫn nhận cầm cố Sổ đỏ không chính chủ, tuy nhiên bản chất giao dịch này được xem là giao dịch thế chấp quyền sử dụng đất, việc này có thể gây ra nhiều hệ quả pháp lý khi xảy ra tranh chấp.

Ngoài ra, cần lưu ý nếu sử dụng Sổ đỏ không chính chủ dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ khi vay tiền (thế chấp Sổ đỏ) thì cần có sự cho phép, ủy quyền của chủ sở hữu.

Hành vi tự ý lấy Sổ đỏ không chính chủ để thế chấp được xem là hành vi cầm cố trái phép tài sản của người khác và có thể bị xử phạt hành chính từ 03 – 05 triệu đồng (theo điểm đ khoản 2, Điều 15, Nghị định 144/2021/NĐ-CP).

Đối với hành vi nhận cầm cố tài sản không chính chủ mà không có giấy ủy quyền hợp lệ của người đó cho người mang tài sản đi cầm cố thì bị xử phạt hành chính từ 05 – 10 triệu đồng (theo điểm l, khoản 3, Điều 12 Nghị định 144/2021/NĐ-CP).