Hợp đồng mua bán, tặng cho tài sản có bắt buộc phải công chứng?

Câu hỏi của khách hàng:

“Vợ chồng tôi có 1 căn nhà nhỏ ở quê. Chúng tôi dự định làm hợp đồng mua bán căn nhà này, thửa vườn đang trồng cà phê và một xe máy, một ô tô để có tiền mua một căn nhà khác ở thành phố”. Tôi muốn hỏi theo quy định pháp luật, đối với những tài sản trên khi mua bán, giao dịch có bắt buộc phải qua công chứng? Nếu sau này chúng tôi muốn lập di chúc để lại tài sản cho các con có phải qua công chứng không?

Ý kiến tư vấn:

1.  Đối với tài sản là căn nhà, thửa vườn dưới quê:

Đối với tài sản là quyền sử dụng đất: Căn cứ khoản 3 Điều 167 Luật Đất Đai 2013 “…Các hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực”.

Đối với tài sản là nhà ở: Căn cứ khoản 1 Điều 122 Luật Nhà ở 2014: “Trường hợp mua bán, tặng cho, đổi, góp vốn, thế chấp nhà ở, chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở thương mại thì phải thực hiện công chứng, chứng thực hợp đồng“.

Như vậy, chuyển nhượng căn nhà, quyền sử dụng đất đối với thửa vườn dưới quê thì tất cả các hợp đồng giao dịch, chuyển nhượng đều phải lập thành văn bản có công chứng hoặc chứng thực.

2. Đối với tài sản là xe máy, xe ô tô :

Căn cứ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 11 Thông tư 24/2023/TT-BCA của Bộ Công an thì một trong những chứng từ cần phải có để nộp hồ sơ chuyển quyền sở hữu (sang tên) đối với xe máy, xe ô tô là hợp đồng mua bán xe có xác nhận công chứng hoặc chứng thực.

Như vậy, việc mua bán tài sản là xe máy, xe ô tô ,thì tất cả các hợp đồng mua bán, giao dịch, chuyển nhượng đều phải lập thành văn bản có công chứng hoặc chứng thực.

3. Cha mẹ lập di chúc để lại tài sản cho con có cần công chứng?

– Trường hợp, cha mẹ muốn di chúc tài sản cho con thì cha mẹ phải đáp ứng các điều kiện sau:

+ Thứ nhất, người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép.

+ Thứ hai, nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

– Khi đáp ứng các điều kiện nêu trên thì cha mẹ lập di chúc theo các hình thức sau:

+ Di chúc miệng: Điều 629 Bộ Luật Dân sự 2015

+ Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng: Điều 633 Bộ Luật Dân sự 2015

+ Di chúc bằng văn bản có người làm chứng: Điều 634 Bộ Luật Dân sự 2015

+ Di chúc bằng văn bản có công chứng/chứng thực: Điều 635 Bộ Luật Dân sự 2015

Việc công chứng/chứng thực là không bắt buộc đối với mọi hình thức di chúc nêu trên. Tuy nhiên, đây sẽ là cơ sở pháp lý vững chắc, giúp cho gia đình bạn thuận lợi để kê khai di sản thừa kế, trích lục di chúc, tránh trường hợp di chúc bị thất lạc, hư hại hoặc giải quyết tranh chấp về sau. Như vậy, khi lập di chúc chúng ta nên đi công chứng/chứng thực.